sexta-feira, 25 de janeiro de 2019

A BOA NOTÍCIA AOS POBRES



Reflexão a partir de Lc 1, 1-4:4, 14-21



    A primeira parte deste evangelho fala que a boa notícia de Jesus gerou muitas testemunhas. Nossa fé é fruto da experiência, isto é, daquela que recebemos das pessoas que nos antecederam e daquela a nível pessoal. Não é a “doutrina” ou uma ideia sobre Jesus que nos faz viver com intensidade a nossa fé, mas o encontro pessoal com Ele buscado e desejado continuamente: “Entra no teu quarto, na tua intimidade e reza...”. Claro que a experiência pessoal não pode ser isolada; está sempre em dependência daquela comunitária. A vida dos que nos antecederam continua a testemunhar que sem experiência (pessoal e comunitária) de Jesus a nossa fé nele perde pouco a pouco o seu significado.

       O Evangelista Lucas dirige o seu Evangelho a um alguém chamado Teófilo, porque era hábito no primeiro século. Teófilo era uma pessoa proeminente na sociedade da época que se tornou cristão por causa da pregação dos Apóstolos. Teófilo significa “amado de Deus”. Cada pessoa que entra em contato com a Sagrada Escritura é chamada a fazer a experiência de se sentir amado por Deus, pois o texto sagrado é mesmo uma Carta de Amor de Deus para a humanidade.

     A segunda parte do Evangelho traz a experiência de Jesus em sua cidade natal Nazaré, lugar onde ele foi criado. Ele volta a este lugar guiado pelo Espírito Santo, proclamando a palavra de Deus com entusiasmo como seu próprio projeto de vida a um povo que aguardava a revelação do Messias com fervor e paixão. Jesus escolhe justamente um momento litúrgico para proclamar a prioridade da sua missão. Ele se sente ungido e enviado pelo Espírito Santo para proclamar uma boa notícia aos pobres e a libertação aos oprimidos. Com esta Força, Ele é capaz de reavivar a esperança deles, fazendo retornar aos seus corações a alegria de viver. Esta realidade é razão de identidade para Jesus e parte do plano de amor e salvação daquele que é seu e nosso Pai.

        A prioridade de Jesus é a prioridade de Deus. Assim, podemos imaginar quão grande e contagiante foi a alegria que Jesus sentiu internamente por causa desse jeito de agir do Pai. Deus ama cada pessoa e quer alcançar a todos com seu amor. Mas há alguns que necessitam de cuidados especiais e com urgência, porque são rejeitados pela sociedade. Jesus não quis esperar. Deus pede a nós esta mesma atenção a respeito daqueles que precisam. Quem tem necessidade hoje não pode ficar esperando para amanhã. Nos diz o princípio de subsidiariedade: “Não deixar para outro aquilo que você pode fazer e não deixar para amanhã aquilo que você pode fazer agora”.

      Em Jesus começa um tempo completamente novo, isto é, um tempo de graça e de salvação. Jesus é o Salvador que veio libertar todos os seres humanos que perderam a sua liberdade por causa do pecado e das seduções do mal presente em seus corações. A libertação que Jesus proclama vai além da realidade espiritual causada pelo pecado. Ele quer alcançar toda a sociedade com a sua mentalidade contrária ao projeto de Deus revelado em Jesus. Aqueles considerados desgraçados para uma sociedade que aprendeu a descartar os seus filhos, são para Jesus “bem-aventurados”. Este é o advento do Reino de Deus, que veio do céu próprio para este mundo.

     Jesus quer construir uma humanidade e sociedade novas a partir de relações fraternas humanizadas e “humanizantes”. A sua “revolução” é de dentro para fora, pois é no coração que se toma a decisão de ser bom ou mal, de ser justo ou injusto, de amar ou de odiar, de acolher ou desprezar. Todas as mudanças de que a nossa sociedade precisa, Jesus podia realizar sozinho, mas preferiu contar conosco, como nos primeiros tempos da Igreja. Para sermos fiéis à missão que ele nos confia é preciso que nos deixemos tocar pela sua ternura e compaixão, assumindo como nossa a mesma prioridade de sua missão. O mesmo Espírito que o conduziu em sua missão quer ser o nosso guia para que possamos ser semeadores de esperança, fazendo a diferença na vida de muitas pessoas. Deste jeito podemos tornar mais visível e credível “a profecia que acabamos de escutar”.

Fr Ndega

LA BUENA NOTICIA PARA LOS POBRES


Reflexión a partir de Lc 1, 1-4: 4, 14-21

La primera parte de este Evangelio habla que la buena noticia de Jesús generó muchos testigos. Nuestra fe es fruto de la experiencia, esto es, de la experiencia que recibimos de las personas que nos precedieron y de la experiencia de búsqueda personal y encuentro personal con el Señor. No es la “doctrina” o una idea sobre Jesús que nos hace vivir con intensidad nuestra fe, sino el encuentro personal con Él, buscado y deseado continuamente. “Entra en tu cuarto, en tu intimidad…”. Claro que la experiencia personal no puede ser aislada; está siempre dependiendo de la comunitaria. La vida de los que nos precedieron continúa testimoniando que sin experiencia (personal y comunitaria) de Jesús, nuestra fe en Él, pierde poco a poco su significado.
La segunda parte del Evangelio trae la experiencia de Jesús en su ciudad natal, Nazaret, donde fue criado. Él vuelve guiado por el Espíritu Santo, proclamando la Palabra de Dios con entusiasmo como su propio proyecto de vida, a un pueblo que aguardaba la revelación del Mesías con fervor y pasión. Jesús elige justamente un momento litúrgico para proclamar la prioridad de su misión. Él se siente ungido y enviado por el Espíritu Santo para proclamar una buena noticia a los pobres y la liberación a los oprimidos. Con esta fuerza, Él es capaz de reavivar la esperanza de ellos, haciendo volver sus corazones a la alegría de vivir. Esta realidad es razón de identidad para Jesús y parte del plan de amor y salvación de aquel que es su y nuestro Padre.
La prioridad de Jesús es la prioridad de Dios. Así, podemos imaginar cuán grande y contagiante fue la alegría que Jesús sintió internamente a causa de esa forma de actuar del Padre. Dios ama a cada persona y quiere alcanzar a todos con su amor. Pero hay algunos que necesitan de cuidados especiales y con urgencia, porque son rechazados por la sociedad. Jesús no quiso esperar. Dios nos pide esta misma atención respecto de esa realidad. Quien tiene necesidad hoy no puede esperar hasta mañana. Nos dice el principio de subsidiaridad: “no dejar para otro aquello que usted puede hacer y no dejar para mañana aquello que puede hacer ahora”.
En Jesús, comienzo un tiempo completamente nuevo, esto es, un tiempo de gracia y de salvación. Jesús es el Salvador que vino a liberta a todos los seres humanos que perdieron su libertad por causa del pecado y de las fuerzas de la muerte, presente en sus corazones. La liberación que Jesús proclama va más allá de la realidad espiritual causada por el pecado. Él quiere alcanzar a toda la sociedad con su mentalidad contraria al proyecto de Dios revelado en Jesús. Aquellos considerados desgraciados para una sociedad que aprendió a descartar a sus hijos, son para Jesús “bienaventurados”. Este es el adviento del Reino de Dios, que vino del cielo para este mundo.

Jesús quiere construir la humanidad y sociedad nuevas. “Él no se hará oír en las plazas…” Su revolución es de dentro para afuera, pues es en el corazón que se toma la decisión de ser justo o injusto, de amor o de odiar. Él puede hacerlo solo, pero preferentemente continuar contando con nosotros, sus nuevos discípulos. Para ser fieles a la misión que él nos confía es necesario que cultivemos su misma sensibilidad y asumamos como nuestra la misma prioridad de su misión. El mismo Espíritu que lo condujo en su misión quiere ser nuestro guía para que podamos hacer la diferencia en la vida de muchas personas. Si vivimos con coherencia y osadía nuestra fe, seguramente podremos volver más visible, concreta y creíble la profecía de esta Buena Noticia.

Fr Ndega
Tradición: Nómade de Dios 

IL LIETO ANNUNCIO AI POVERI



Riflessione su Lc 1, 1-4:4, 14-21


     La prima parte di questo vangelo vuole comunicarci che la buona novella di Gesù ha generato molti testimoni. La nostra fede è frutto dell’esperienza, quella che abbiamo ricevuto dalle persone che ci hanno preceduto insieme a quella a livello personale. Non è una “dottrina” o un’idea su Gesù che ci fa vivere con intensità la nostra fede, ma l’incontro personale con lui continuamente ricercato e desiderato: “entra nella tua stanza, nella tua intimità e prega...” Naturalmente, per un cristiano, non basta solo l’esperienza personale; ci vuole anche quella comunitaria. La vita di coloro che ci hanno preceduto continua a testimoniarci che senza l’esperienza (personale e comunitaria) di Gesù la nostra fede in lui perde poco a poco il suo significato.

      L'evangelista Luca rivolge il suo vangelo a una persona chiamata Teofilo, perché questo era un’abitudine nel primo secolo. Teofilo era una persona prominente nella società di quel tempo che diventò cristiano a causa della predicazione degli Apostoli. Teofilo significa “amato di Dio”. Questo nome porta anche un significato teologico, vale a dire, ogni persona che entra in contatto con il testo sacro è chiamata a fare l'esperienza di sentirsi amata da Dio, poiché la Scrittura è davvero una “lettera d’amore” da parte di Dio per l’umanità.

      La seconda parte del Vangelo porta l’esperienza di Gesù nella sua città natale Nazareth, il luogo dove era cresciuto. Ritorna in questo luogo guidato dallo Spirito Santo, proclamando con entusiasmo la parola di Dio come suo progetto personale di vita per un popolo che attendeva la rivelazione del Messia con fervore e passione. Gesù sceglie giustamente un momento liturgico per proclamare la priorità della sua missione. Si sente unto e mandato dallo Spirito Santo per proclamare la buona novella ai poveri e la liberazione agli oppressi. Con questa Forza, egli è in grado di ravvivare la loro speranza, facendo ritornare ai loro cuori la gioia di vivere. Questa realtà è la ragione della l’identità di Gesù e parte del piano di amore e di salvezza del suo e nostro Padre.

     La priorità di Gesù è la priorità di Dio. Così, possiamo immaginare quanto è stata grande la gioia che Gesù ha provato interiormente a causa di questo modo di agire del Padre. Dio ama ogni persona e vuole raggiungere tutti con il suo amore. Ma ci sono alcuni che hanno bisogno di un intervento urgente e con una cura speciale, perché sono rifiutati dalla società. Gesù non ha voluto aspettare. Dio ci chiede questa stessa attenzione riguardo alla realtà di chi è nel bisogno. Chiunque ha bisogno oggi non può aspettare fino a domani. Ci dice il principio di sussidiarietà: “non lasciare ad un altro quello che puoi fare e non lasciare per domani quello che puoi fare ora”.

      In Gesù, inizia un tempo completamente nuovo, cioè un tempo di grazia e di salvezza. Gesù è il Salvatore che è venuto a liberare tutti gli esseri umani che hanno perso la loro libertà a causa del peccato e delle suggestioni del male presenti nei loro cuori. La liberazione che Gesù proclama ha a che fare non solo con la schiavitù spirituale causata dal peccato. Egli vuole raggiungere anche tutta la società dove il peccato strutturale, cioè le ingiustizie, impediscono la realizzazione del progetto di Dio. Quelli considerati sfortunati da una società che ha imparato a scartare i suoi figli, sono per Gesù i “beati”. Questo è l’avvento del Regno di Dio; è venuto dal cielo “proprio per questo mondo”.

    Gesù vuole costruire una nuova umanità e società a partire da relazione fraterne umanizzate e umanizzanti. La sua “rivoluzione” è da dentro a fuori, perché è nel cuore dove si prende la decisione di essere buono o cattivo, giusto o ingiusto, di amare o di odiare, di accogliere o disprezzare. L’insieme di cambiamenti di cui la nostra società ha bisogno Gesù poteva farlo da solo, ma ha preferito contare su di noi, come nei primi tempi della Chiesa. Per essere fedeli alla missione che egli ci affida, abbiamo bisogno di essere colpiti dalla sua tenerezza e compassione, assumendo come nostra la stessa priorità della sua missione. Lo stesso spirito che lo ha guidato nella sua missione vuole guidare anche noi in modo che possiamo essere seminatori di speranza, facendo la differenza nella vita di molte persone. In questo modo possiamo rendere più visibile e credibile “la profezia che oggi abbiamo ascoltato”.

Fr Ndega
Revisione dell'italiano: Giusi

terça-feira, 18 de dezembro de 2018

MWONGOZO KWA AJILI YA USOMAJI WA WARAKA WA SINODI YA MAASKOFU JUU YA VIJANA



“Vijana, imani na utambuzi wa wito”



UTANGULIZI
      Mwongozo huu unalenga kutuimarisha ili kusoma na kujifunza Waraka wa kimwisho wa Sinodi ya Maaskofu juu ya vijana ambayo yalifanyika katika Roma kati ya siku ya 3 na ya 28 ya Oktoba. Mbele ya utajiri wa maudhui haya, tunaweza kusema kwamba tuna mikononi mwetu kitu cha thamani kubwa, “kwanza kwetu”, kulingana na Papa Francisco. Waraka huu imegawanywa katika sehemu 3, sura 12, aya 167 na kurasa 60. Jambo ambalo linaongoza waraka mzima ndilo tukio la Wanafunzi wa Emau.

SEHEMU I - «ALITEMBEA PAMOJA NAO»

I. KANISA LINALOSIKILIZA
     Kusikiliza na kuona kwa huruma: Sinodi inasisitiza thamani ya kusikiliza. Mambo yote huanza kutoka kusikiliza kwa huruma: vijana wanataka kusikilizwa, kutambuliwa na kusindikizwa na wachungaji na walei wataalamu kwa upatikanaji na uvumilivu.

    Utofauti wa mazingira na tamaduni: inaita makini yetu kuhusu ulimwengu wingi na mabadiliko yake. Huu, kwa upande mmoja inawezesha maisha, lakini kwa upande mwingine inazalisha kutengwa na kubaguliwa. Ni muhimu kurejea nguvu ya imani. 

      Mtazamo mmoja kuhusu Kanisa leo: sehemu hii inazungumza kuhusu hamu ya elimu ya Kanisa ambalo linakusudia malezi kamili ya vijana. Shule na vyuo vikuu vina jukumu lao, lakini parokia lazima pia kufikiri kwa njia mpya kazi yake ya kiuchungaji ili iwe na kuvutia zaidi kwa vijana.

II. VIUNGO MUHIMU TATU
       Upya wa mazingira tarakimu: hii ni hali ambayo imejienea, ndiyo wavu wa fursa, lakini pia huleta pamoja nayo upande wa giza. Ni lazima tuingie katika hali hii kukabili kwa ujasiri uhusiano kati ya imani na changamoto za wakati huu wa sasa.

     Wahamiaji kama dhana ya wakati wetu: hilo ndilo jambo ambalo linaonyeshwa kwa njia wingi. Wahamiaji wengi ni vijana wenye kasoro, waathirika wa kila aina ya vurugu. Jukumu la kinabii la Kanisa limeelezwa na Papa Francisco kwa kutumia vitenzi nne: “kukaribisha, kulinda, kukuza na kuunganisha”.

      Kutambua na kujibu dhidi ya kila aina ya matukano: kuchukua kwa umakini ahadi na ukweli na kuomba msamaha. Kukabiliana na hali hii mbaya kwa maamuzi ya ukali. Sinodi ilionyesha pia shukrani na kutia moyo kwa wale ambao walikuwa na ujasiri wa kulaani hali hii.

III. UTAMBULISHO NA MAHUSIANO
     Familia na mahusiano kati ya vizazi: inaongea juu ya familia kama rejeo la kipendeleo, kwa kusisitiza jukumu la wazazi na uhusiano kati ya vizazi. Lengo hapa ni kushirikiana imani na kusaidiana katika ushuhuda.

    Mwili na Affectivity: kipindi hiki kinatukumbusha mabadiliko punde ambayo yaleta uhuru fulani juu ya mambo haya. Maadili wa kimwili wa Kanisa inafikiriwa na watu wengi kama hukumu. Ni lazima kupendekeza kwa vijana anthropolojia ya affectivity na sexuality ambayo iweze kutoa thamani kamili kwa usafi wa moyo kwa ajili ya ukuaji wa mtu katika hatua zote za maisha. Kuhusu ushoga, ni muhimu kuwasaidia vijana kuunganisha sehemu ya sexuality katika nafsi zao wenyewe, kwa kuongezeka mahusiano mazuri na wengine kwa ajili ya kujitolea.

     Aina za kuwa na kasoro: hali hii inatokea mbele ya kosa la kazi - ambalo linapunguza uwezo wa vijana wa kuota – mbele ya vurugu na mateso, yanayosababisha kubaguliwa. Sinodi inapendekeza mabadiliko ya moyo na mshikamano.

IV. KUWA KIJANA LEO
     Vipengele vya utamaduni wa kijana punde: Inatuomba kuthamini shughuli za michezo za vijana, ambazo zinaleta zenyewe uwezekano wa kielimu, wa kimalezi na wa jumuisho. Hasa muziki inachukuliwa kama chombo cha nguvu ya kuinjilisha na rasilimali kubwa ya kiuchungaji, kwa sababu inatoa vijana fursa ya kuonyesha vipaji vyao.

      Maisha ya kiroho na ucha Mungu: vijana wanaja kutoka miktadha ya kidini ya wingi na hii inadhihirisha utafiti mkubwa ya kidini. Wangependa kukutana na Yesu Kristo, hasa kwa njia ya liturjia hai na kweli, ambayo uzuri wa ishara, huduma ya kuhubiri na ushiriki wa jumuiya wasema kweli ya Mungu na hayo yote yapendezwa nao sana.

     Ushiriki na Protagonism: vijana wanataka kuwa wahusika wakuu; wanaomba waweze kuwa waamilifu katika uinjilishaji wa wenzao. Wanataka jumuiya za kikanisa ziwe za kindugu na kweli zaidi ambapo wajihisi kuunganishwa, waweze kuchukua majukumu na kuthaminiwa.

SEHEMU II - «MACHO YAO YALIFUNGULIWA»

       Pentekoste mpya: Roho Mtakatifu anafanya upya Kanisa na maisha ya kila mwamini.

I. KARAMA YA UJANA
    Yesu kijana miongoni mwa vijana: inaongea kuhusu ujana wa Yesu kwa kuwaalika wote kuangalia yeye. inafikiria kwamba kutoka kuangalia kwake tu inawezekana uzoefu kweli wa Mungu. Kutotulia kuzuri kwa vijana ni zawadi kubwa. Hao ni “mahali pa kitheolojia”, yaani, mahali ambapo Mungu yupo na kutoka huko anaongelea Kanisa na ulimwengu.

     Kuwa mtu mzima: inasisitiza umri wa ujana kama umri wa maamuzi. Ni jukumu letu kuwasaidia vijana kuishi kuwepo yao iliongozwa na ishara ya misheni kwa kutumia mafunzo ambayo yaweza kutoa changamoto na kuvutia. Tunapaswa kuwapa maana ya kweli ya mamlaka na kuwasaidia kuanzisha mahusiano ya kifamilia kwa njia ya kiinjili.

      kuitwa kwa uhuru: injili ambayo Kanisa linatangaza ni injili ya uhuru. Kristo hafuti uhuru lakini anaikomboa, yaani, yeye anatoa uhuru wa kweli na wa kijukumu, ambayo haiwezi kuishiwa bila undugu na mshikamano, hasa kwa ajili ya walio wa mwisho wa jamii.

II. FUMBO LA WITO
      Utafiti wa wito: dhana ya wito inahusiana na ile ya misheni. Kila maisha ni wito nao unamhusu Mungu. Wito sio jambo binafsi ambalo mtu linasimamia kwa uwezo wake peke yake. Kila wito wa kibatizo ni mwito wa utakatifu. Ni muhimu kusaidia mazingira kwa ajili ya kuendeleza utamaduni wa kweli wa wito katika jumuiya zote za Kikristo.

       Wito wa kumfuata Yesu: maisha ya Yesu bado yaendelea kuwa msukumo na kuvutia siku hizi. Ndiyo rejeo ambalo linapendekeza changamoto kwa vijana wote. Akidhihirisha fumbo la Baba na upendo wake, Yesu alifunua kikamilifu mtu kwa nafsi yake mwenyewe na kuonyesha wito wake mkubwa sana. Katika maana hii, Bikira Maria, mwanamke kijana, anatolewa kama mfano kwa sababu ya uwezo wake wa kukaribisha mwito wa Mungu na kumsaidia kwa ajili ya mipango yake. 

      Wito na miito: wito na utume wa Kanisa ni kusaidia ushirika na Mungu na miongoni mwa watu wote. Kwa ajili ya hali hii, yeye hutegemea namna nyingi za karama zinazo maonyesho ya utambulisho wake na zawadi za neema ambazo Roho hufufua daima Kanisani kwa ajili ya kulifanya upya. Kutoka ubatizo, sisi sote tumeitwa kwa utakatifu kwa mantiki ya imani na kujitolea unaoonyeshwa katika kila uamuzi wa maisha mtu anaofanya: ndoa, utawa, daraja, “single”, nk.

III. UTUME WA KUANDAMANA
     Kanisa linaloandamana: likifanya kazi yake ya mama, Kanisa huitwa kuwa karibu, kusaidia na kuandamana na safari ya vijana kuelekea maamuzi ya kweli. Kuandamana ni kuumega mkate pamoja na mahali pa kwanza pa mwendo huu ndiyo jumuiya yenyewe ambapo “wavu” wa mahusiano unaweza kumsaidia mtu katika safari yake na kutoa njia ya mwongozo. Kwa ajili ya utumishi huu, wanaitwa watu wote walio muhimu katika hali mbalimbali ya maisha ya vijana. Hii inajumuisha pia kuingizwa katika jamii.

       Kuandamana kwa kijumuiya, kwa kikundi na kwa kibinafsi: kuandamana ni Misheni ya kufanyika sio kwa kibinafsi tu lakini pia kwa kikundi. Katika kuandamana kwa njia ya kiroho, mtu anajifunza kutambua, kutafsiri na kuchagua katika mtazamo wa imani, kusikiliza kile Roho analopendekeza ndani ya maisha ya kila siku. Mwendo huu unaimarisha kutafuta sakramenti ya Upatanisho, kwa kuchukua jukumu na kuukaribisha utofauti kama fursa ya ushirika wa kidugu na ukuaji wa kubadilishana.

     Walioandamana wa ubora: shemasi Filipo anatolewa hapa kama mfano wa kuigwa: yeye anapatikana kwa Roho, anapata njia ya kuingia kwa uhusiano, anafanya maswali ambayo yasababisha uamuzi na kutoka nje ya tukio kwa unyenyekevu. Hivyo, yule anayeandamana anapaswa kuwa mtu uwiano, anayesikiliza, anayeamini na kusali; anajiona mtu wa udhaifu. Kwa sababu hii, anajua jinsi ya kukaribisha na kusahihisha kwa njia ya kindugu, bila tabia ya  kuwamiliki wala kuwadanganywa watu. Ni muhimu kutafuta malezi maalum kwa ajili ya utumishi huu.

IV. SANAA YA KUTAMBUA
      Kanisa, mazingira kwa ajili ya kutambua: kutambua ni mwendo wa kiroho ambao mtu, kikundi au jumuiya hutafuta kutambua na kukubali mapenzi ya Mungu katika halisi ya hali yake mwenyewe. Katika historia ya Kanisa, mwendo huu umekuwa na maana mbalimbali lakini mambo mengi ni sawa kati yao. Utambuzi hauwezi kupunguzwa kuwa mwelekeo binafsi peke yake bali ni jambo ambalo linajumuisha jumuiya nzima ambayo kwa nuru ya Neno yasikiliza lile Roho analopendekeza kupitia uzoefu wa kiroho wa wanashiriki wake.

     Dhamiri  katika mwendo wa utambuzi: dhamiri ni mahali maalum pa uhusiano na Mungu, ambamo sauti yake ndimo. Hii haimaanishi “kujitambua”, lakini inathibitisha uwepo wa kimungu. Malezi ya dhamiri ni kazi ya maisha yote na kuhitaji utunzaji wa ndani: ukimya, sala, sherehe ya sakramenti, mafundisho ya Kanisa na matendo mema.

      Mazoezi ya utambuzi: utambuzi unafahamika kama kazi ya dhamiri na njia ya kweli ya sala. Kwa kila mtu ambaye anaanza mwendo huu inahitajika uhusiano wa ndani na Bwana, mkutano mara kwa mara na mtu wa uongozi wa kiroho, sherehe ya sakramenti, tamaa ya moyo ya kusikiliza sauti ya Roho na nia ya kuweka utaratibu katika maisha yake mwenyewe. Jukumu la uamuzi huu huthibitishwa na uzoefu wa kindugu na utumishi kwa maskini.

SEHEMU III - «AKAONDOKA BILA KUCHELEWA»

      Kanisa kijana: picha ya Kanisa kijana tunaloota ndiye Maria Magdalena, ambaye akiishi upendo maalum kwa ajili ya Bwana, alienda kukutana na wanafunzi wengine na kusababisha harakati yao kwenye Yesu. Hivyo, Kanisa anataka kufikia vijana wote, kutembea pamoja nao na kupitia yao, kusikiliza sauti ya Bwana anayetuomba mabadiliko ya moyo na kufanya upya miundo. Vijana wote, bila kuacha hata mmoja, ndimo moyoni mwa Mungu na tena moyoni mwa Kanisa.

I. “SYNODALITY” YA KIMISIONARI YA KANISA
   Mabadiliko daima: vijana wanaomba wote watembee pamoja katika mwendo wa “kisinodi” daima. Kutoka Mkutano Mkuu huu na kutoka Waraka wa tukio hili, Mabaraza ya Maaskofu na Majimbo ya Kanisa yaalikwa kuendelea mwendo wa utambuzi kwa njia ya kishiriki na ya jukumu la kindugu kwa ajili ya kufafanua suluhu maalum za kiuchungaji.

    Njia kwa ajili ya utume: “sinodi” ni njia kwa ajili ya misheni ambayo inaomba tupite kutoka “mimi” kwa “sisi”, kwa kuzingatia nyuso mbalimbali, hisia, asili na tamaduni. Inahitajika kuthamini karama nyingi mbalimbali ambazo Roho huwapa wote kwa kuepuka clericalism na kuishi mamlaka kama utumishi. Ni lazima iwe njia ya “sinodi” pia mazungumzo ya kiekumeni na ya kidini: kuwa na parresia kwa kuongea na unyenyekevu kwa kusikiliza.

II. KUTEMBEA PAMOJA KATIKA MAISHA YA KILA SIKU     
      Kutoka miundo kwa mahusiano: haja ya kutembea pamoja inahusu sio tu Kanisa kwa ujumla, lakini juu ya yote kila jumuiya moja. Hii inamaanisha kupita kutoka mantiki ya kumngoja mtu fulani afanye kitu kwa kufanya pamoja. Tunapaswa kufikiri upya kazi ya kiuchungaji ya parokia na miundo yake ambamo yatokee mahusiano ya kweli kwa ajili ya kusaidia uzoefu maalum maishani mwa vijana.

     Maisha ya jumuiya: jumuiya zetu zinaonyesha alama ya utofauti, mozaiki ya nyuso nyingi. Hii inaruhusu vijana waingizi katika maisha ya kijamii, kwa kuleta furaha ya injili. Katika tangazo na katekesi ni muhimu kufanya upya ahadi kwa ajili ya lugha na mbinu, lakini bila kusahau muhimu sana: mkutano na Bwana, kupitia uzoefu wa kiliturujia ambayo vijana wanakua katika hisia ya Diakonia, kwa kutafuta kujitolea na utumishi njia ya kukutana na Bwana.

      Kazi kwa ajili ya Vijana inayolenga wito: Kanisa linaitwa kuwa nyumba kwa ajili ya vijana, ambapo mtu anaishi hali ya familia kupitia imani na amini. Kama wito ni kiini ambapo mambo yote ya mtu ni yajumuisha, ndio kupitia hali ya wito ambapo uchungaji wote unapata msingi wa muunganisho. Kwa sababu hii kazi ya kiuchungaji nzima ya Kanisa ifanyike kwa kulenga wito, hasa ile ya vijana.

III. MSUKUMO MPYA WA KIMISIONARI
    Changamoto kuchukuliwa: mazingira ya kitarakimu – kujaza na injili tamaduni na mienendo yake; wahamiaji – kuwakaribisha, kuwalinda, kuwasaidia na kuwaunganisha; wanawake katika Kanisa – mabadiliko ya kijasiri ya mawazo ya kitamaduni na mabadiliko katika kazi ya kiuchungaji; sexuality – kupendekeza kwa vijana anthropolojia ambayo itoe thamani kamili kwa usafi wa moyo kwa kuwasaidia kuunganisha hali ya sexuality katika nafsi zao wenyewe; kuhusu uchumi, siasa, kazi – kusaidia na kuandamana ushirikiano wa vijana katika dunia hii ya kazi; Miktadha kati ya tamaduni, tena kati ya dini mbalimbali na mazungumzo ya kiekumeni - vijana Wakristo wanaitwa kuwa wamoja, kwa kujifungua pia kwa vijana wa mila nyingine na kushika nao mazungumzo ya kweli ambayo yalenge kuheshimiana na kuponya kutoka chuki na ubaguzi.

IV. ELIMU KAMILI
      Katika ulimwengu ambapo kila kitu ni kushikamana, inahitajika njia mpya ya mtazamo wa malezi ambao unaweza kuziunganisha hali tofauti za mtu. Uwepo wetu katika shule na vyuo vikuu unapaswa kuwa na maana kwa kulenga mtazamo wa malezi kamili ya vijana. Ni muhimu kuthamini uzoefu wa kimisheni wa vijana kwa kuwekeza kwa ukarimu hamu ya kielimu, wakati wa muda mrefu na pia rasilimali za kiuchumi. Mwishowe, Sinodi iliandaliwa mapendekezo matatu ili kuusukuma upya: kufanya nyakati ya malezi ya walei, watawa na mapadre pamoja; kujumuisha katika maandalizi ya upadre ama maisha ya Utawa maandalizi maalum kuhusu kazi ya kiuchungaji kwa ajili ya vijana; ndani ya mwendo wa utambuzi kuwa safari ya kimalezi kupitia uzoefu wa kijumuiya.

HITIMISHO
     Sinodi inatukumbusha kwamba sisi wote tumeitwa kuwa watakatifu na kupitia wito huu mmoja tu inawezekana kuendeleza aina tofauti za maisha. Vijana wanahitaji watakatifu wanaozalisha watakatifu wengine, hivyo inaonyeshwa kwamba “utakatifu ni uso mzuri sana wa Kanisa.” Hata vijana wanaweza kutufundisha mengi kuhusu huu. Kupitia utakatifu wa vijana, Kanisa linaweza kufanya upya hamu yake ya kiroho na nguvu yake ya kitume. Vijana wanatufanya kurudi kwa upendo wetu wa kwanza.

Fr Ndega

domingo, 16 de dezembro de 2018

GUIA PARA A LEITURA DO DOCUMENTO DO SÍNODO DOS BISPOS SOBRE OS JOVENS


"Os jovens, a fé e o discernimento vocacional"




INTRODUÇÃO
    Este guia pretende motivar-nos à leitura e estudo do documento final do Sínodo dos Bispos sobre os jovens ocorrido em Roma entre 3 e 28 de outubro. Diante da riqueza deste conteúdo, podemos dizer que temos em nossas mãos uma preciosidade “primeiro para nós”, disse o Papa Francisco. Este documento está dividido em 3 partes, 12 capítulos, 167 parágrafos e 60 páginas. O fio condutor, ou seja, aquilo que orienta todo o texto é o episódio dos discípulos de Emaús.

I PARTE - «CAMINHAVA COM ELES»

I. UMA IGREJA QUE ESCUTA
    Escutar e olhar com empatia: o Sínodo enfatiza o valor da escuta. Tudo começa a partir de uma escuta empática: os jovens desejam ser ouvidos, reconhecidos e acompanhados com a disponibilidade e paciência por parte dos pastores e leigos qualificados.

     A diversidade de contextos e culturas: chama a atenção para o mundo plural e suas mudanças. Este, por um lado, facilita a vida, mas por outro gera exclusão e marginalização. É necessário recuperar o dinamismo da fé. 

    Um primeiro olhar para a Igreja hoje: fala sobre o compromisso educativo da Igreja que visa a formação integral dos jovens. As escolas e as universidades têm a sua tarefa, mas a paróquia também deve repensar a sua ação pastoral para que seja mais atraente para os jovens.

II. TRÊS ARTICULAÇÕES CRUCIAIS
  A novidade do ambiente digital: esta é uma realidade difundida, a rede de oportunidades, mas que também traz consigo um lado sombrio. É preciso entrar nessa realidade, enfrentando com coragem a relação entre a fé e os desafios atuais.

   Os migrantes como um paradigma do nosso tempo: este é um fenômeno que se apresenta de forma multiforme. Muitos migrantes são jovens vulneráveis, sujeitos a todo tipo de violência. O compromisso profético da Igreja é definido pelo Papa Francisco com quatro verbos: “acolher, proteger, promover e integrar”.

    Reconhecendo e reagindo a todos os tipos de abuso: levar a sério o compromisso com a verdade e pedir perdão. Lidar com esta situação com decisões rigorosas. O Sínodo também expressou gratidão e encorajamento àqueles que tiveram a coragem de denunciar.

III. IDENTIDADE E RELAÇÕES
   Relações familiares e entre gerações: fala da família como ponto de referência privilegiado, enfatizando o papel dos pais e a relação entre as gerações. O foco aqui é sobre a experiência de compartilhar a fé e a ajuda mútua no testemunho.

   Corpo e afetividade: recorda as mudanças que têm trazido consigo uma certa permissividade sobre estes temas. A moralidade sexual da igreja é vista como julgamento e condenação. Devemos propor aos jovens uma antropologia da afetividade e da sexualidade capaz de dar o correto valor à castidade em vista do crescimento da pessoa em todos as fases da vida. A respeito do homossexualismo, ajudar os jovens a integrar a dimensão sexual na própria personalidade, crescendo na qualidade das relações em vista do dom de si mesmo.

    Formas de vulnerabilidade: estas se manifestam através da falta de trabalho - que diminui a capacidade dos jovens de sonhar - da violência e da perseguição, levando à marginalização. O Sínodo faz um apelo à conversão e à solidariedade.

IV. SER JOVEM HOJE
     Aspectos da cultura juvenil de hoje: pede para que sejam valorizadas as atividades esportivas dos jovens, que trazem em si uma potencialidade educativa, formativa e inclusiva. A música também é lembrada como um poderoso canal evangelizador e um grande recurso pastoral, pois oferece aos jovens a oportunidade de expressarem seus talentos.

     Espiritualidade e religiosidade: os jovens vêm de contextos religiosos plurais e isso revela profunda busca religiosa. Eles desejam encontrar-se com Jesus Cristo, especialmente através de uma liturgia viva e autêntica, na qual a beleza dos sinais, o cuidado da pregação e a participação da Comunidade falam verdadeiramente de Deus. São momentos muito apreciados pelos jovens.

      Participação e protagonismo: os jovens querem ser protagonistas; pedem para serem ativos na evangelização dos outros jovens. Querem uma comunidade eclesial mais autêntica e fraterna onde se sintam integrados, assumam responsabilidades e sejam valorizados.

II PARTE – «OS SEUS OLHOS SE ABRIRAM»

    Um novo Pentecostes: o Espírito rejuvenesce a Igreja e a vida de cada pessoa que crê.

I. O DOM DA JUVENTUDE
    Jesus jovem entre os jovens: fala da juventude de Jesus, convidando a fixar nele o nosso olhar. Considera que somente a partir de seu jeito de olhar é possível uma experiência autêntica de Deus. A saudável inquietude dos jovens é um grande presente. Eles são um “lugar teológico”, isto é, lugar onde Deus se manifesta e do qual fala à Igreja e ao mundo.

   Tornar-se um adulto: sublinha as características da idade juvenil como idade das escolhas. É tarefa nossa ajudar os jovens a viverem a sua existência a luz da missão, com uma pedagogia capaz de interpelar e fascinar. Oferecer-lhes o verdadeiro senso de autoridade, ajudando a cultivar os relacionamentos familiares de modo evangélico.

     Chamado à liberdade: o evangelho que a Igreja anuncia é o evangelho da liberdade. Cristo não tira a liberdade, mas a liberta, isto é, dá a verdadeira liberdade, aquela responsável, que não pode ser vivida sem a fraternidade e a solidariedade, especialmente com os últimos da sociedade.

II. O MISTÉRIO DA VOCAÇÃO
      A busca da vocação: o conceito de vocação está em estreita relação com o da missão. Toda vida é uma vocação e tem a ver com Deus. Não é algo privado a ser gerido por conta própria. Toda vocação batismal é um chamado à santidade. É importante criar as condições para que em todas as comunidades cristãs se desenvolva uma verdadeira e própria cultura vocacional.

    A vocação de seguir Jesus: a vida de Jesus permanece ainda hoje atrativa e inspiradora; essa é para todos os jovens uma provocação que interpela. Revelando o mistério do Pai e do seu amor, Jesus também revela plenamente o ser humano a si mesmo e expressa a sua mais elevada vocação. Neste sentido, a Virgem Maria, a Mulher Jovem é apresentada como modelo pela sua capacidade de acolher o chamado de Deus e tornar possíveis os seus planos. 

     Vocação e vocações: a vocação e a missão da Igreja são a comunhão com Deus e entre todas as pessoas. Para isso, ela conta com a variedade de carismas, que são a expressão de sua identidade e dons de graça que o Espírito faz surgir continuamente na Igreja para rejuvenescê-la. A partir do batismo somos todos chamados à santidade em uma lógica de fé e dom a ser vivida em cada escolha de vida que se faz: matrimônio, vida consagrada, ministério ordenado, “solteiro”, etc.

III. A MISSÃO DE ACOMPANHAR
    A Igreja que acompanha: exercitando a sua própria função materna, a Igreja é chamada a estar presente, a apoiar e acompanhar o itinerário dos jovens para escolhas autênticas. Acompanhar é repartir juntos o pão e o primeiro sujeito neste processo é a própria comunidade, onde a trama de relações pode dar suporte à pessoa em sua caminhada, fornecendo-lhe meios de orientação. A este serviço, são chamadas todas as pessoas significativas nos diversos ambientes da vida dos jovens. Isso significa também ajuda para inserir-se na sociedade.
     
    O acompanhamento comunitário, de grupo e pessoal: o acompanhamento é uma missão a ser realizada não somente a nível pessoal, mas também a nível de grupo. No acompanhamento espiritual aprende-se a reconhecer, interpretar e escolher na perspectiva da fé, escutando o que o Espírito sugere dentro da vida cotidiana. Este motiva a frequência do Sacramento da Reconciliação, a assumir responsabilidades e a acolher a diversidade como uma oportunidade para a comunhão fraterna e o crescimento mútuo.

      Acompanhantes de qualidade: o Diácono Filipe é apresentado aqui como um modelo: coloca-se à disposição do Espírito, encontra um modo de entrar em relação, faz algumas perguntas que levam a uma decisão e se retira com humildade. Nesse sentido, o acompanhante deve ser uma pessoa equilibrada, de escuta, de fé e de oração, consciente das suas próprias fragilidades. Por isso, sabe ser acolhedor, corrigindo fraternalmente, sem assumir um comportamento possessivo e manipulador. É importante buscar uma formação específica para este ministério.

IV. A ARTE DE DISCERNIR
     A Igreja, ambiente para discernir: o discernimento é a dinâmica espiritual através da qual uma pessoa, um grupo ou uma comunidade procura reconhecer e acolher a vontade de Deus no concreto de sua situação. Ao longo da história da Igreja este processo teve uma variedade de significados, mas com muitos elementos comuns. Nunca é redutível somente à dimensão individual, mas desafia toda a Comunidade que, à luz da Palavra, escuta o que o Espírito sugere através da experiência espiritual dos seus membros.

    Consciência em discernimento: a consciência é um lugar privilegiado de intimidade com Deus, aonde sua voz se faz ouvir. Nesse sentido, não se refere à “autoconsciência”, mas certifica uma presença transcendente. A formação da consciência é o caminho de toda a vida e requer um cuidado interior: silêncio, oração, prática sacramental, ensinamento da igreja e prática do bem.
  
   A prática do discernimento: o discernimento é entendido como um trabalho da consciência e uma forma autêntica de oração. Para a pessoa que se encontra neste processo, se faz necessário familiaridade com o Senhor, confronto regular com o acompanhante espiritual, prática sacramental, disposição do coração para escutar a voz do Espírito e vontade de colocar ordem na própria vida. A responsabilidade pela decisão é confirmada através da experiência fraterna e do serviço aos pobres.

III PARTE - «PARTIRAM SEM DEMORA»

       Uma Igreja jovem: a imagem da Igreja jovem que sonhamos é Maria Madalena, que habitada por um profundo amor pelo Senhor, corre aos discípulos provocando o movimento deles direção a Jesus ressuscitado. A Igreja quer alcançar todos os jovens, caminhar com eles e, através deles, escutar a voz do Senhor que nos pede conversão do coração e renovação das estruturas. Todos os jovens, nenhum excluído, estão no coração de Deus e também no coração da Igreja.

I. A SINODALIDADE MISSIONÁRIA DA IGREJA
   Um dinamismo constitutivo: os jovens nos pedem que caminhemos juntos num processo sinodal contínuo. A partir da Assembleia e do documento final, as Conferências Episcopais e as Igrejas Particulares são convidadas a prosseguir o processo de discernimento de forma participativa e corresponsável, com o objetivo de desenvolver soluções pastorais específicas.
    
    Um estilo para a missão: “Sinodal” é um estilo para a missão que nos exorta a passar do “eu” ao “nós”, considerando os diferentes rostos, sensibilidades, origens e culturas. É necessário valorizar os diferentes carismas que o Espírito dá a todos, evitando o clericalismo e vivendo a autoridade como um serviço. Deve ser sinodal também o diálogo ecumênico e inter-religioso: ter parresia no falar e humildade para escutar.

II. CAMINHAR JUNTOS NA VIDA COTIDIANA
    Das estruturas às relações: a necessidade de caminhar juntos diz respeito não só à Igreja a nível universal, mas sobretudo às comunidades individuais. Isso implica passar da lógica do delegar para a da participação. Devemos repensar a pastoral da paróquia e as suas estruturas em que se desenvolvam relações autênticas, favorecendo experiências significativas na vida dos jovens.

   A vida da Comunidade: Nossas comunidades são marcadas pela diversidade, um mosaico de muitas faces. Isso permite a inserção dos jovens na vida social, levando a alegria do Evangelho. No anúncio e na catequese é importante compromisso de renovar a linguagem e a metodologia, mas sem perder de vista o essencial: a experiência litúrgica através da qual os jovens crescem na sensibilidade da diakonia, encontrando no voluntariado e no serviço o caminho para encontrar o Senhor.

    Pastoral da Juventude em chave vocacional: a Igreja é chamada a ser uma casa para os jovens, caracterizada por um clima de família feito da confiança e confidência. Como a vocação é o núcleo em torno do qual todas as dimensões da pessoa são integradas, somente na dimensão vocacional toda a pastoral pode encontrar um princípio unificador. Por isso é necessário que toda a pastoral da Igreja seja realizada em chave vocacional, especialmente o trabalho com a juventude.

III. IMPULSO MISSIONÁRIO RENOVADO
     Desafios retomados: o ambiente digital – impregnar de Evangelho suas culturas e sua dinâmica; migrantes – acolher, proteger, promover e integrar. Mulheres na Igreja - corajosa conversão cultural e mudança na prática pastoral; sexualidade - propor aos jovens uma antropologia que dê o valor correto à castidade, ajudando-os a integrarem a dimensão sexual na própria personalidade; Sobre a economia, a política e trabalho – favorecer e acompanhar a inclusão dos jovens neste mundo; Contextos interculturais, diálogo ecumênico inter-religioso – os jovens cristãos são chamados à unidade, abrindo-se também aos jovens de outras tradições e mantendo com eles diálogos autênticos que promovem o conhecimento mútuo e a superação de preconceitos e estereótipos.

IV. EDUCAÇÃO PLENA
      Em um mundo onde tudo está conectado, é preciso uma nova abordagem formativa que possa unir as diferentes dimensões da pessoa. A nossa presença nas escolas e nas universidades deve ser significativa, tendo em conta a formação integral dos jovens. Devemos valorizar a experiência de missão juvenil investindo com generosidade paixão educativa, tempo prolongado e também recursos econômicos. No final, o Sínodo formula três propostas para fomentar a renovação: a formação conjunta de leigos, pessoas consagradas e sacerdotes; incluir na preparação ao sacerdócio ou à vida consagrada uma preparação específica sobre a pastoral dos jovens; Dentro de um discernimento genuíno, haja um período formativo em um sentido experiencial e comunitário.

CONCLUSÃO

     O Sínodo recorda que todos somos chamados à santidade e apenas a partir desta única vocação se podem articular as diferentes formas de vida. Os jovens precisam de Santos que formam outros santos, mostrando assim que “a santidade é o rosto mais bonito da Igreja”. Também os jovens podem nos ensinar muito sobre essa realidade. Através da santidade dos jovens, a Igreja pode renovar o seu zelo espiritual e o seu vigor apostólico. Os jovens nos fazem voltar ao nosso primeiro amor.

Fr Ndega