KUFANYA MAPENZI YA MUNGU NA KUPATA UZIMA

Kutafakari kuhusu Lk 13, 22-30

    Wakati wa safari ya kwenda Yerusalemu, Yesu alitumia nafasi ya kuwafundisha wanafunzi wake hasa kuhusu masharti ya kuingia katika ufalme wa mbinguni. Kwanza kabisa haitoshi kuwa wanafunzi wake ili kupata wokovu. Hivyo, aliwapendekezea mlango mwembamba kama changamoto. Ikiwa Yesu anajulisha mlango mwembamba ni kwa sababu pia kuna mlango mpana. Wakati Mt. Yohane Paulo wa II alipoongea na vijana katika mwaka wa 1993, alitofautisha vizuri njia hizi mbili, akisema: “kataeni barabara rahisi: barabara ya anasa, uhalifu, kudharau mazuri, na kukwepa wajibu. Ulevi na matumizi ya madawa ya kulevya na uasherati visiwe na nafasi katika maisha yenu. Pitieni mlango mwembamba. Chagua barabara ielekeayo kwenye uzima wa milele na furaha pamoja na Mungu.” Katika kifungu kingine Yesu alisema kwamba mlango mwembamba ni njia ambayo inaongoza kwenye uzima na wachache tu wanaoweza kuigundua njia hiyo. “Huu ni mlango wa uvumilivu, busara, kujitoa, ukarimu, wema, shukrani na kazi”. Kuhusu mlango mpana, hii ni njia rahisi inayoongoza kwenye maangamizi na waendao njia hiyo ni wengi. Basi, ili wanafunzi wa Yesu waweze kupata mafanikio katika safari yao wapaswa kupitia mlango mwembamba.   

    Katika mazingira yetu mlango mwembamba ni ishara ya juhudi yetu ya kushinda mwelekeo mbaya wa maisha yetu na kuwatendea watu mema. Katika mwendo huu ndio sisi wa kwanza wa kupata mafanikio ama bahati mbaya, kwa sababu lile tunalofanya kwa ajili ya wengine linasababisha hali nzuri ama mbaya kwetu pia. Hadithi fulani inatusaidia kuelewa vizuri hali hii. “Siku moja mwandishi wa habari alimhoji mwenye shamba ambaye ameshinda mara ya tano mashindano kuhusu mahindi mazuri zaidi katika eneo hilo. Mwandishi alimwuliza swali akisema, “unapataje kuzaa mahindi bora kuliko wengine?” Mwenye shamba alijibu, mwendo huu ni rahisi sana; nina mazoea ya kushiriki mbegu zangu nzuri na majirani wangu.” Mwandishi aliendelea kwa swali akisema, “Kwa nini unashiriki mbegu zako nzuri na majirani wako ikiwa hao wanashindana pia katika mashindano haya pamoja?” “kwa sababu ni upepo ambao unasambaza poleni ya mahindi na tena ni upepo ambao unaweka poleni mashambani na unafanya mbegu zikue. Ikiwa majirani wangu watakuwa na mahindi mabaya, upepo utasambaza poleni mbaya shambani kwangu nayo mahindi yangu yatakua mbaya. Basi ili mahindi yangu yawe mazuri ninapaswa kuwasaidia majirani wangu wote ili wawe na mbegu nzuri.”

      Basi, lile zuri ambalo tunatarajia kwa maisha yetu tunapaswa kusaidia kwa ajili ya wengine. Katika mwendo huu hatuwezi kuitafuta furaha kwa njia ya ubinafsi. Ikiwa tunataka kuwa wenye furaha, tunapaswa kuisaidia hali hii nzuri kwa wale wanaoishi karibu nasi nao wako na shida sawa nasi. Tunapaswa kushinda mwelekeo wa jamii wa kufikiria wengine kama washindani nasi. Wengine sio washindani, bali ndugu. Kujaribu kupata upendeleo tukiwavuruga wengine ni udhalimu na kutuacha mbali sana na matarajio ya Yesu. Ikiwa tuko mbali na matarajio ya Yesu, matokeo yatakuwa mbali sana na yale tuliyotarajia kwa maisha yetu. Tunaweza kuongea vizuri sana kuhusu Yesu ili kuonyesha kwamba tunamjua Yeye na Biblia pia. Tunaweza hata kufikiri kwamba kuongea bora kuliko wengine kunawezekana kuwa faida ili tupokee baadhi ya tuzo kutoka kwa Mungu. Lakini, kulingana na andiko hili, maneno hayatoshi kuingia katika ufalme wa Mungu. Wokovu si astahili yetu, lakini hii ni zawadi ya ukarimu wa Mungu.

         Je, inawezekanaje tuseme kwamba tunamjua Yesu naye aseme kwamba hatujui sisi?” Hii ni kwa sababu katika biblia kitenzi kujua kinamaanisha uhusiano wa ndani, uzoefu wa kina ambao ni muhimu sana katika safari yetu ya wanafunzi wa Yesu. Ikiwa anasema kwamba hatujui sisi ni kwa sababu sisi hatumjui yeye. Katika mwendo huu hakuna ahadi/makubaliano kuhusu pendekezo lake, hakuna utambulisho. Hatuwezi kuwa wanafunzi wa Yeu kupitia maneno peke yake. Ushuhuda wa maisha unathamini zaidi kuliko maneno. Tukijifikiria bora kuliko wengine haituhakikishia wokovu. Kila kitu tunachofanya kinasababisha matokeo makubwa kwetu na katika hali iliyo kandokando yetu. Kwa maneno mengine, kufikia mafanikio ama bahati mbaya kwa maisha yetu kunatutegemea sisi wenyewe; huu ni uamuzi wetu. Neema ya Mungu ituongoze ili tuweze kufanya mapenzi yake na kupata uhai. 

Fr Ndega

Mapitio na marekebisho: Serah

MOYO WETU UKO WAPI?

Kutafakari kuhusu Hek 18, 6-9; Wab 11, 1-2. 8-19; Lk 12, 32-48

Liturgia ya siku ya leo ni mwaliko wa kumwamini Mungu kwa kweli. Kwa kufanya hivyo, tuna Ibrahimu kama mfano na mwaliko wa Yesu ili wanafunzi wake wakeshe na kujiweka tayari kwa ujio wake. Somo la kwanza linaongea kuhusu usiku ule maarufu ambao Waisraeli waliutazamia wokovu wa wenye haki na uharibifu wa adui. Uhakika kuhusu uwepo na tendo la ajabu la Mungu katika safari yao uliwaimarisha watu kukesha na kungoja ukombozi wao kutoka utumwani Misri. Huu ni mwaliko wa tuwe tayari kumtambua Bwana Yesu miongoni mwetu na kumkaribisha katika nyakati zote.  Kulingana na somo la pili, katika imani sisi tu warithi wa ahadi za Mungu kwa Ibrahimu; nasi, pamoja naye, tu wasafiri na wageni juu ya nchi. Kupitia imani tunatamani nchi iliyo bora, yaani, ya mbinguni. Ndiye Mungu mwenyewe aliyetutengenezea mji kwa sababu hana haya ya kuitwa Mungu wetu. Pamoja na Ibrahimu na wenye haki wengine tunaalikwa kuziamini ahadi za Mungu kwa sababu ni mwaminifu yule aliyeahidi.

Katika njili Yesu aliwaita wanafunzi wake kama kundi dogo ambalo lilikuwa limepewa ufalme kutokana na ukarimu wa Mungu Baba. Katika mazingira yale, watu walioacha kila kitu na kumfuata Yesu, walikuwa wachache na hawakuwa matajiri au watu wenye uwezo. Hata hivyo, Yesu aliwaalika kuuza mali yao na kutoa sadaka kwa ajili ya walio na mahitaji zaidi. Katika njia hii wanaweza kujitajirisha wenyewe kwa Mungu kupitia uhuru wa moyo kama vile mwalimu wao alivyo. Mali yao haina maana tena kwa sababu Kristo ndiye hazina yao. Kristo mwenyewe anataka kuwatumikia kwa kushiriki nao furaha sawa anayoona katika ushirika wake na Baba. Yeye anaweka wazi kwamba kumtumainia Mungu na wala siyo mali, ni wajibu wa kila mfuasi wake wa kundi dogo, ambalo mwishowe wanaunda Kanisa lake. Mwinjili Luka alipoiandika Injili yake, Kanisa lilikuwa bado dogo, la wanyonge wasiokuwa na uwezo na hawakujulikana.

Mwaliko wa Yesu kwa kundi lake, lililo sisi sote, ni kufanya tofauti na tabia ya kutafuta usalama katika mali nyingi ama ulinzi katika wenye nguvu. “Ni hatari kwa Kanisa na viongozi wake kutafuta umaarufu na nguvu, kama vile kuwa na uwezo wa kisiasa na kuweka vitega uchumi. Wakati wote katika historia, ambapo Wakristo walitegemea serikali, wanasiasa, na faida kubwa katika biashara, Kanisa lilikuwa dhaifu na kuporomoka.” Basi, Yesu anatuangalisha tena kuhusu hatari ya mali na anatushauri tuwafadhili fukara. Tumepewa ufalme na Baba kwa sababu sisi tu kweli wake, katika Yesu. Kutokana na hii zawadi ya Mungu, tunakuta hazina yetu ya kweli na kwa hivyo ni halali kumtegemea Mungu katika mambo yote; hayo ni matarajio yake. Wakati Mungu anakuwa hazina ya kweli katika maisha yetu, na mioyo yetu ikamtukuza yeye, uhusiano mpya utaanza na kukua. Moyo wetu uko wapi? Mungu alitukabidhi ufalme wake nasi tunaalikwa kujikabidhi mikononi mwake. Huu ni ukabidhi wa makubaliano. Hii ni hali inayotupasa kuwa na imani, yaani, ile imani ya Ibrahimu na wenye haki wengine wa Biblia.

kulingana na uzoefu wa Ibrahimu, haitoshi kuamini; ni lazima kutii, kumwachia Mungu na kuruhusu kuongozwa naye hadi palipompendeza. Kuhusu uzoefu huu wa Ibrahimu, waraka wa Waebrania unatuletea ushuhuda mzuri sana, yaani, “Kwa njia ya imani Ibrahimu alitii alipoitwa ahamie nchi ambayo angepewa kuwa mali yake. Alihama bila kujua anakokwenda” (Waebrania 11:8). Kumwachia Mungu ni kuwa na imani ya Ibrahimu. Ni imani ya kumwacha Mungu aitwe  Mungu aliye Baba na Mtoaji. “Matatizo yote yapaswa kufikiriwa na kusomeka kwa maelewano na ubaba wake” (Mt. Yohane Calabria). Haya ni matarajio ya Yesu kwa maisha ya sisi sote tulio wanafunzi wake wapya na warithi wa utume wake. Yeye anakuja daima kukutana nasi na kutarajia kukaribishwa vizuri kupitia uaminifu na utayari wetu. Kama anavyoona furaha kwa kushiriki nasi ufalme wa Baba yake vile vile ataona furaha kubwa zaidi atakapokutana na wale ambao watakuwa tayari kwa ujio wake. Tukumbuke kwamba “furaha ya Bwana ni nguvu yetu.”

Fr Ndega 

Mapitio na marekebisho: Serah

HATARI YA KUMILIKI MALI NI KUMILIKIWA NA MALI

Kutafakari kuhusu Mhu 1,2;2,21-23; Kol 3,1-5.9-11; Lk 12,13-21

Masomo ya siku ya leo ni mwaliko wa kwelekea kwa uangalifu katika mambo ya mbinguni kwa sababu tumefufuliwa pamoja na Kristo na tumerithi zawadi za kimungu kupitia yeye. Maisha yetu yanaonja hali mpya ambayo yanafikiria mambo yaliyo juu kuwa muhimu zaidi kuliko mambo ya dunia. Ili tuweze kuendelea na safari yetu kwa maana, tunapaswa kumtegemea Mungu katika mambo yote.

Kuhusu injili tunataka kutafakari kuhusu mambo muhimu mawili, yaani maana ya maisha yetu na maana kamili ya mali katika maisha yetu. Kuhusu maana la maisha yetu, Yesu alisema kwamba “Uzima wa mtu haumo katika wingi wa vitu alivyo navyo.” Yesu anafikiria kwamba Maisha yanathamini zaidi kuliko mali. Tukumbuke yale aliyomwambia kijana tajiri, yaani “Nenda na kuuza ulicho nacho, ukawapa maskini na kunifuata”. Mali ilipotumika kwa ajili ya upatanisho na ndugu ni chombo cha wokovu; tukumbuke mkutano wa Yesu na Zakayo: “Leo wokovu umeingia katika nyumba hii, alisema Yesu.”

Wakati wa Yesu kilianza kipindi kipya ambapo wasiwasi na mahangaiko ya kawaida katika maisha yalikuwa  hayana maana tena. Yesu aliweka wazi kuwa mshikamano na familia haipaswi kumzuia mtu kumfuata. Mfano, mtu fulani alisema: “Nipe ruhusu ili niende kumzika baba yangu.” Yesu alimwambia, uache wafu wazike wafu wao...” Wakati ambapo wafuasi walikuwa bado hawajagundua upya wa ufalme wa Mungu, mali ilionekana kuwa usalama wa maisha ya baadaye. Sasa Yesu analeta mtazamo mpya. Lengo la uwepo wake miongoni mwa wanadamu ni kuwasaidia kugundua tena nafasi maalum ya Mungu katika maisha na ahadi kwa ajili ya jirani. Mali haiwezi kuchukua nafasi ya Mungu katika maisha yetu wala kutuzuia kuwasaidia wengine. Kwa hivyo Yeye (Yesu) anatuuliza swali, yaani, “Vitu ulivyojiwekea tayari vitakuwa vya nani?” kutokuwa na jibu kuhusu swali hili kunaonyesha kwamba tuko mbali sana na matarajio ya Yesu ambaye aliweka lililo njema kwa ajili ya wengine kama kipimo cha kuishi vizuri, yaani, kwa maana.

Zawadi tumepokea kutokana na ukarimu wa Mungu, hatuwezi kutumia kwa njia ya kibinafsi peke yake. Njia ya mafanikio ya maisha yetu sio kuwa na kitu bali kushiriki kitu. Anaposhiriki zawadi zake nasi Mungu anatufanya vyombo vya ukarimu wake kwa sababu anatarajia kwamba tuweze kutenda kama yeye alivyo. Tunatambua kwamba umo ndani yetu mwelekeo wa kumiliki na kuongeza mali, na kama matokeo, kadiri tunavyokuwa na mali, tena kadiri tunavyokosa kwa unyeti mbele ya hali ya walio na mahitaji mengi. Basi, ingawa mali inaweza kuwa msaada kwetu, injili hii inatukumbusha kuhusu hatari ya kuwa na wingi wa vitu ambavyo ninatufanya kuwa kama vipofu mbele ya hali ya wengine. Wakati tunaposhiriki kile tulicho nacho kwa ajili ya wengine “tutajitajirisha kwa Mungu.”  

Yesu anatuonya kwamba kutafuta usalama na furaha katika mali ni ndoto ya uongo kwa sababu mbili: ya kwanza, kadiri tunavyokuwa na mali, ni kadiri hiyo hiyo tunavyozidi kuwa na tamaa ya kupata zaidi; ya pili, tunapotafuta mali, hatutosheki wala kutulia. Basi, hatari ya kumiliki mali ni kumilikiwa na mali na kusahau hali ya kimungu na ahadi kwa ajili ya ndugu. Hatuwezi kusahau kwamba Mungu alituumba kwa ajili yake hatutulii mpaka tutakapotulia katika yeye (Agostino wa Hippo Afrika Kaskazini). Katika mali hatutulii, tutatulia katika Mungu.

Katika Matendo ya Mitume Luka anatoa picha ya jumuiya ambapo watu wanawashirikisha maskini mali zao, kiasi ambacho “hakuna mtu yeyote aliyetindikiwa kitu” (Mtd 4, 34).  patakuwa tena na yeyote atakayekosa mahitaji. Sisi ni wasafiri hapa duniani, na tutakapokufa hatutachukua chochote pamoja nasi (Sir 11:19). Mungu tu ndiye utajiri na tumaini letu la kudumu, na kitu kingine chochote ambacho hakituleti karibu na Mungu na wenzetu ni mbatili mtupu. Tukifikiria ufupi wa maisha tungempa Mungu nafasi ya kwanza katika maisha yetu. Tunaalikwa kutumia mali yetu kama kuendeleza kazi ya Mungu, kusaidia maskini, wateteaji amani. Hivyo tutatumia mali yetu kwa njia ya imani. Tunaweza kusema kwa kutumia maneno ya Zab 90:12, yaani, “Ee Mungu utufundishe ufupi wa maisha yetu ili tuweze kuwa na hekima.”

Fr Ndega 

Mapitio na marekebisho: Serah

BABA YETU ANATUPA ROHO MTAKATIFU

Kutafakari kutoka Lk 11, 1-13

       Siku hii ya leo tunataka kutafakari kuhusu thamani kubwa ya sala ya Bwana, yaani, “Baba Yetu” na ahadi ambayo tunaalikwa kuchukua kutokana na sala hii. Ingawa tunatumia maneno haya, yaani, “Sala ya Bwana”, tusisahau kwamba hii ni sehemu muhimu ya utambulisho wa wakristo nasi tunaposali, tunataka kumaanisha kwamba sisi ni wamoja na wana wa familia moja kwa sababu Mungu ni wa wote. Kwanza kabisa Yesu akisali aliwapa wanafunzi wake mfano muhimu wa kuishi kwa sababu kwake, kusali kulikuwa tabia yake ya kawaida. Katika mazungumzo hayo ya moyoni, Yesu alimwita Mungu kama Baba na kuishi kwa uhusiano wa kina/ndani naye. Basi, tuko mbele ya uhusiano wa Mwana na Baba. Hakika wanafunzi wake walimwona akisali mara nyingi nao walitaka kujitambulisha na mwalimu wao hata katika shughuli hii. Hivyo mmojawapo alimwambia, “tufundishe!”

       Wakati Yesu alipowafundisha wanafunzi wake kusali, hakika aliwakabidhi maneno ambayo aliyatumia katika uhusiano wake na Baba na kuwakumbusha kuhusu mahitaji ya kuwa na tabia kamili, yaani tabia ya mwana anayemwomba Baba kwa imani. Hii ni tabia ya kujisalimisha mikononi mwa Huyo anayejua mahitaji ya wana kabla ya wamwombe kitu. Yesu hakuhitaji kusali kwa sababu ni Mungu aliye mmoja na Baba; hata hivyo, alisali sana. Kwa upande wake mtu anapaswa kusali sio tu anapohitaji bali kwa sababu hii ni sehemu muhimu ya safari yake ya kuishi, kama vile kula chakula, kunywa maji ama kupumua. Sehemu ya kwanza ya sala hii ni utambulisho wa ubaba wa Mungu, ambao unaonyeshwa kupitia utunzaji na wema wake. Huu ni mwaliko wa kulitukuza jina la Mungu, yaani, “Baba yetu… jina lako litukuzwe!” na mambo yote ambayo yanakuja baada ya maneno “Baba yetu…” yanayategemea maneno haya. Kulitukuza jina la Mungu ni kumpa Mungu utukufu wake kufanya Mapenzi yake kama Yesu alivyo, hasa aliposema “Chakula changu ni kufanya mapenzi ya Baba yangu.” Ni lazima kufanya mapenzi ya Mungu ili Ufalme wake utokee duniani kama mbinguni.

        Tunapaswa kumwelekea Baba huyo kwa imani, sisi tulio na uhakika kwamba tumepokea sana. Tunaomba kwa ajili ya mkate, ya msamaha na ya upatanisho. Kulingana na Maandiko matakatifu, “kutokana na wema wake tumepokea neema juu ya neema”. Ushuhuda huu ni uthibitisho wa utunzaji wa upendo wa Mungu anayeshiriki zawadi zake na wana wake, kutarajia kwamba tufanye vivyo hivyo kwa ajili ya wengine ili undugu kati yetu uwe maonyesho ya ubaba wake na chombo cha huruma yake. Sala Baba Yetu yadhihirisha kwamba sisi tuna mahangaiko kuhusu hali ya wengine na sio kuhusu mahitaji yetu ya kibinafsi tu. Sala hii inatufundisha kuomba kwa ajili ya lililo muhimu sana, yaani, “mkate wa kila siku”. Kwa sababu gani? Kwa sababu tunapaswa kupigana dhidi ya aina yote ya ukusanyaji na ubadhirifu wa chakula ambao unauharibu undugu, kuwafanya maskini na wenye njaa wateseke. Kuhusu mambo haya Baba Mtakatifu Francisco asema: “Ulaji umetuongoza kutumia chepesi pamoja na ubadhirifu wa chakula cha kila siku... Tunapaswa kukumbuka kwamba chakula ambacho sisi hutupa takatakani ni kama ikiwa tulikuwa tumeiba kutoka meza ya walio maskini na wenye njaa.”

Kwa Mt. Yohana Calabria, sala “Baba Yetu ni Injili kwa ufupi. Matatizo yote yapaswa kufikiriwa na kusomeka kwa maelewano na ubaba wa Mungu.” Ikiwa tunasema “Baba Yetu” ni kwa sababu tunasadiki kwamba sisi ni ndugu wa wengine wengi. Mungu hawabagui watu na hamsahau yeyote wa wana wake. “Kikundi chochote cha kidini kinapoanza kufikiri na kutenda kama kwamba Mungu yuko nao tu na sio watu wengine huko ni kumbinafsisha Mungu.” Yeye hapendezwi na sala ambayo inawaacha ndugu wengine. Mungu hatupatii daima yale tunayomwomba, bali anatupatia daima tunayohitaji. Ikiwa hatupokei yale tunayomwomba yeye ni kwa sababu hatuombi ipasavyo. Pamoja na kutufundisha kusali Yesu anatufundisha kuishi. Tunaalikwa kuishi kwa undugu kutokana na uzoefu wa ubaba wa Mungu na kuwa na tabia kamili katika ushusiano wetu naye, yaani kuwa na tabia ya wana, kwa sababu mtu ambaye haishi kama mwana hapati kutenda kama ndugu. Roho Mtakatifu aliye zawadi kubwa ambaye Baba alitupa kwa sababu ya wema wake, atusaidia kusali kama Yesu alivyofundisha, yaani, kwa njia kamili. 

Fr Ndega

Mapitio na marekebisho: Serah

JIRANI YANGU NI NANI?

Kutafakari kuhusu Lk 10, 25-37

      Katika usomaji wake, mtaalamu fulani wa Biblia alifanya uhusiano wa ajabu kati ya mikutano ya maskini na Yesu na ile mikutano yake na matajiri. Kulingana na mtaalamu huyo, Maskini na wasio na nguvu walipokutana na Yesu wanalenga msaada kutatua shida za kimwili kwa sababu walijihisi kudharauliwa na kutengwa na wengine; hao wanataka kushiriki kamili katika maisha ya kijamii pamoja na wenzao. Kuhusu mikutano ya Yesu na tajiri na wenye nguvu, hali ni tofauti kabisa kwa sababu hao wanamiliki mali ya kutosha duniani, wanajiona watawala wa dunia na kutaka kutawala katika uzima wa milele pia. Mbele ya hayo Yesu anapendekeza kujinyima kama ilivyotokea kwa kijana tajiri aliyependelea kuenda zake kwa huzuni kuliko kukubali pendekezo la Yesu la kujinyima alicho nacho kwa ajili ya maskini – Mt 19: 16-22.

        Katika injili ya siku ya leo mwanasheria alimwendea Yesu na alimwuliza maswali mawili, yaani, la kwanza “nifanye nini ili niurithi uzima wa milele?”; na la pili, “Jirani yangu ni nani?” kuhusu swali la kwanza Yesu alimsaidia kugundua tena umuhimu wa sheria, yaani, “kumpenda Mungu na kumpenda jirani”. Amri ya Kumpenda Mungu tunapata katika kitabu cha Kumbukumbu la Sheria (6:5) na ya Kumpenda jirani kunapatikana katika kitabu cha Walawi (19:18). Ikiwa Yesu alimwambia mwanasheria kwamba yatosha kutenda hivyo ili apate uzima wa milele ni kwa sababu “Torati yaonyesha njia ya uzima  wa milele ikiwa mtu anampenda Mungu na jirani yake.” Katika Agano la Kale Mungu alianzisha Agano na Watu wa Israeli akiwafanya wana wake. Kama ishara halisi ya Agano hili tuko na Amri kumi ambazo zinalenga ushusiano mwema na Mungu na jirani. Lakini, kulingana na mawazo yao ya kiyahudi, jirani siyo yule ambaye anaishi karibu nao bali yule ambaye ni karibu katika uhusiano wa damu. Basi, wageni hawawezi kuwa jirani kwao. Hivi uelewa huu uliwazuia kuwa na uhusiano mwema hasa na Wasamaria waliofahamiwa kama maadui wao.

       Kupitia swali la pili, yaani “Jirani yangu ni nani?” mwanasheria alitarajia Yesu akubaliane na mawazo haya ya kivuo. Lakini Yesu alisimulia mfano wa Msamaria Mwema. Kulingana na mfano huu tuko na kuhani, Mlawi moja, Msamaria na yule aliyekuwa ameshambuliwa na wanyang’anyi. Wawili wa mwanzo, yaani kuhani na Mlawi, ni ishara ya wale ambao wanapaswa kuitii sheria, na kulingana na sheria hii, hawawezi kugusa ama kuguswa na “kitu kichafu”. Walitumia njia nyingine kwa sababu kuwa karibu na mtu yule aliye na haja ya msaada kungewazuia kumsifu na kumtumikia Mungu kamili. Kwa kweli wawili hawa wanapaswa kufahamu kwamba “ni jambo baya kutofanya mazuri kwa kutumia jina la Mungu au la dini”. Msamaria peke yake aliyefahamiwa kama adui wa yule aliyeanguka, alimwonea huruma, akasimama na kumsaidia. Kwa sabau ya sheria ya utakaso wawili wa kwanza walidhararau yule aliye mwenzao hata wakitotii sheria ya ujirani. Kupitia tabia yake ya huruma, “Msamaria alionyesha ujirani mwema” kwa sabau hakuhitaji kuitii sheria ya utakaso. “Msamaria mwema hakujifikiria mwenyewe, alimfikiria mwingine.” Kupitia mfano huu Yesu anaonyesha kuwa swali la msingi sio “ni nani jirani yangu,” bali ninawezaje kuwa jirani kwa mwenzangu?” Yesu anasahihisha mtazamo kuhusu jirani na kuonyesha kuwa upendo wa kweli kwa Mungu unatokea pamoja na kushiriki katika maisha ya wale anaowapenda.

             Kwa Yesu, upendo wa kweli unaonyeshwa kupitia ishara za upole na huruma. Yesu mwenyewe ni Msamaria Mwema kwa namna ya kipekee ambaye alichukua hali yetu na kuponya majeraha yetu ya dhambi. Yeye anajitambulisha na wale ambao “wameanguka kando ya njia za maisha”. Je, tunaweza kutambua uwepo wake Kristo katika watu ambao kwa kawaida tunakutana na hao ambao wanaudai msaada wetu? Kumwabudu Mungu kwa kweli kunatokea kupitia uhusiano mwema na ufanisi na wengine. Kusherehekea Ekaristi ni alama ya undugu ikiwa undugu uko miongoni mwetu. Vinginevyo sio Mwili na Damu ya Kristo tunayosherehekea. Haiwezekani kufanya uhusiano wa kweli na Mungu wakati tunapowasahau wenzetu katika mahitaji yao. Hatuwezi kuishi kwa kutofautiana kuhusu hali ya wengine kama ilivyotokea kwa Kaini, yaani “Je mimi ni mlinzi wa ndugu yangu?” (Mwanzo 4:9). Hali hii ni kutofautiana iliyo njia ya kukanusha utambulisho wetu wa wakristo. Sihitaji kujua ni nani jirani yangu ili nimpende na kumsaidia. Kumpenda jirani ni kumsaidia kushinda matokeo ya ukatili na udhalimu maishani mwake. Siku ya leo, kwa upande wetu kama wakristo, jirani ni yule ambaye tunamgundua kama aliye na haja na kuamua kuandamana naye kumhakikishia maisha kwa heshima hata wakati mwendo huu unapodai kutumia muda wetu na rasilimali zetu. Ekaristi hii itusaidie kuwa “jirani mwema”. 

Fr Ndega 

Mapitio na marekebisho: Sarah

UTAYARI KWA MAMBO YOTE KWA AJILI YA UFALME WA MUNGU

Kutafakari kuhusu Lk 10: 1-12, 17-20

          Yesu alikuwa na wanafunzi wengi. Alichagua kumi na wawili kati yao ili wawe mitume, lakini alipowatuma wamtangulie katika kila mahali, aliwatuma wote, hata wasio na cheo cha mitume. Jambo hili muhimu tunakuta katika toleo la Luka peke yake. Injili zingine, yaani, Marko na Mathayo, zinataja utume wa Thenashara peke yake. Kama namba Sabini na mbili ilikuwa namba ya mataifa yaliyojulikana katika mazingira yale, hii inamaanisha kwamba mataifa yote yanaalikwa kuikaribisha na kuishuhudia habari njema ya injili na uwepo wa ufalme wa Mungu. Ushuhuda wa wanafunzi utatokea kati ya nguvu ambazo zinaupinga mpango wa Mungu unaowaletea wote maisha mapya. Basi, kutangaza ufalme wa Mungu na kuwaponya wagonjwa ni kiini cha utume wa wafuasi wa Yesu. Ili waweze kupata mafanikio katika kazi, walipaswa kumtegemea Mungu katika mambo yote kama sehemu muhimu sana kati ya mwongozo waliopewa na Yesu ulio karibu sawa na ule wa mitume Thenashara. Waliporudi kutoka kazi walimpasha Yesu habari kuhusu mafanikio yao naye Yesu aliwahakikishia kwamba maana ya mafanikio hayo hayatoki kwao, bali yatoka kwa Mungu kwa sababu utumishi wao ni ushiriki tu katika kazi zilizo za Mungu mwenyewe.

        Msingi wa namba sabini na mbili tunaweza kukuta katika vitabu viwili vya Agano la Kale, yaani, cha Hesabu na cha Kutoka. Katika kitabu cha Kutoka namba 70 inatajwa tu miongoni mwa walioalikwa kwenda milimani Sinai pamoja na Musa. Katika kitabu cha Hesabu tuko na kuwekwa kwa wazee sabini wakati Musa alipolalamika kuhusu mzigo wa kuwatunza watu wote, akisema: “Siwezi kuwatunza watu wote hawa peke yangu; hilo ni jukumu kubwa mno kwangu!... Basi, Mwenyezi-Mungu akamwambia Mose, “wakusanyeni wazee sabini wa Israel, ambao wewe unajua wanaheshimiwa na kukubaliwa na watu kuwa viongozi... Nitashuka sehemu ya roho niliyokupa, niwape watu hao. Nao watabeba jukumu la kuwatunza watu hawa pamoja nawe (Hes 11, 14.16-117).” Pamoja na hao wazee wengine wawili ambao walikuwa wamebaki kambini walipokea pia roho na kutabiri bila kuacha (Hes 11, 26). Andiko hili linahitimika kuonyesha matarajio ya Musa kuhusu wito wa Watu wa Mungu wawe manabii. Kama andiko hili, Maandiko Matakatifu yote yanayashuhudia mahangaiko ya Mungu kuhusu maisha ya Watu wake na furaha yake ya kuwashirikisha wanadamu katika kazi ya wokovu wao wenyewe.

       Utume wa wanafunzi hawa unafanana na utume wa Yohane Mbatizaji, yaani walipaswa kutangaza ukaribu wa ufalme wa Mungu wakimtangulia Yesu ambaye alikuwapo na kutenda mema, lakini watu hawakumjua bado. Yesu akawatuma wawili wawili kwa sababu utume wa kuutangaza Ufalme wa Mungu si kazi ya mtu achukue peke yake. Ni kazi ya jumuiya nzima nayo ni lazima ichukuliwe pamoja. Yesu alisema kwamba ni muhimu kusali kwa sababu sala ni msingi wa utume na siri ya mafanikio yake. Aliushiriki uwezo wake nao pamoja na unyeti wake kuhusu hali ya mateso ya watu ili waweze kuwatumikia. Utumishi kwa watu ambao ni wa Mungu ni utumishi kwa Mungu. Kwa hivyo ni lazima kuwa macho kuepuka kuyatumia mamlaka hayo kwa njia mbaya. Ni jukumu lao kutangaza maisha kamili ya ufalme wa Mungu, lakini ikiwa watu hawalikubali pendekezo lao si jukumu lao tena. Wanafunzi wa Yesu wanapaswa kutenda kama mwalimu wao alivyo, yaani wanapaswa kuuheshimu uhuru wa watu. Habari ya ufalme inatokana na ukarimu wa Mungu nayo ni njema kwa sababu ni matokeo ya huria/hiari. 

      Sisi ni wanafunzi wapya wa Yesu na siku ya leo yeye anatarajia utayari sawa kutoka kwetu. Kwanza kabisa, tunapaswa kuwa macho kwa msukumo wa Mungu na kuzifuata nyayo za Yesu, kuchukua njia yake ya maisha, yaani njia ya unyenyekevu, na kufikiri tofauti na mwelekeo wa jamii. Kulingana naye mafanikio ya utume wetu yanawezekana ikiwa uzoefu wa kutenda pamoja unapata kushinda uzoefu wa kutenda kwa njia ya ubinafsi, kusaidiana katika jumuiya na kwa wema wa jumuiya. Tunapochukua kazi pamoja tunasaidiwa na wengine; hivi ni rahisi kufikia mafanikio yanayotarajiwa. Tunaweza kutangaza halisi ukaribu wa ufalme kupitia utumishi wetu wa ukarimu na wa hiari, kuheshimu wale wanaotenda tofauti nasi. Baadhi ya ugumu katika safari yetu tunapaswa kukabiliana kupitia roho ya sala na kujirekebisha daima. Ukarimu wetu katika safari ya wito uwe alama ya utayari wetu kwa mambo yote kwa ajili ya ufalme wa Mungu.   

Fr Ndega

Mapitio na marekebisho: Sarah

KUJIKANA NA KUJINYIMA KAMA MASHARTI KUMFUATA YESU NA KUPATA UZIMA

Kutafakari kutoka Lk 9, 51-62

     Baada ya Petro kumkiri Yesu kama Kristu, aliye Masiya wa Mungu, Yesu aliwalika Thenashara wote wamfuate katika kujisalimisha kwake ili wapate uzima. Yesu alitambua kwamba walihitaji kujua zaidi kuhusu maana ya umasiha wake na kuyafahamu vizuri mapendekezo yake. Kwa hivyo, alitumia wakati wa safari hadi Yerusalemu kuwafundisha kamili. Mambo mengi yanatokea wakati wa safari hii na hayo yote yalikuwa nafasi ya mafundisho, hasa kuhusu njia kamili ya kutenda mbele ya kukataliwa. Safari kwenda Yerusalemu siyo safari ya kimwili tu bali ni hasa ya kiroho. Mwanzoni mwa injili inasemekana kwamba “wakati siku za kupaa kwake zilipokuwa karibu kutimia...” Basi, hii ni safari kuelekea mbinguni. Mti wa Yerusalemu unafahamiwa kama “Mti wa Mungu” ulio makao ya dini ya kiyahudi. Ingawa Yesu anajua kwamba mti huu ni mahali pa kuwaua manabii, kama ishara ya upinzani kwa mavutio ya Mungu, hata hivyo anataka kwenda huko ili mapenzi ya Mungu ya kuwaokoa watu wake yatimie.

      Kwa kufika mahali huko Yerusalemu ilikuwa lazima kupitia katika eneo la Samaria. Basi, Yesu aliwatumia baadhi ya wanafunzi wamtangulie katika Samaria wamtengenezea mahali pa kupumzika kidogo kwa sababu ya safari ya muda mrefu. Wanafunzi wa Yesu walikuwa na mazoea ya kushughulika kwa mawazo na tabia tofauti na mwalimu wao. Hii ndiyo maana ya kupatwa na hasira sana walipokataliwa wakipita katika Samaria, na kutaka Mungu aliteketeze eneo hilo. Katika safari hii kwenye Yerusalemu Yesu alikuwa akiwaongoza wanafunzi wake katika njia ya upatanisho na amani. Kwa hivyo hakubali pendekezo lao na kuwapendekezea kwenda kijiji kingine, yaani, njia nyingine. Kumfuata Yesu si rahisi sana. Wakati uliopita tulitafakari kuhusu masharti matatu ya kumfuata kwa uaminifu, yaani, “kujikana mwenyewe, kuuchukua msalaba wa kila siku na kumfuata Yesu.” Siku ya leo masharti yanaendelea kuwa matatu, lakini hapo ni kama onyo, shauri. Yesu hataki kuwadanganya wafuasi wake kupitia ahadi pasipo maana. Katika mapendekezo yake, Yesu ni wazi sana. Yeye anauheshimu uhuru wa watu, lakini anayajulisha masharti kwa wale ambao wanataka kumfuata. Vingenevyo hawatapata kumfuata kwa uaminifu.

      Wanafunzi wa Yesu walitaka kutenda kwa njia ya kibinafsi, yaani bila utambuzi na kutafakari (ishara ya kutokwepo kwa Kristo moyoni mwao). Walikuwa waaminifu kwa mwelekeo wa kibinadamu wa kisasi kuliko njia aliyopendezwa Yesu. Mwaliko waa Yesu wa kuenda mahali pengine ni uthibitisho kwamba ni lazima kuheshimu uhuru wa watu. Kumfuata Yesu ni kuchagua kuishi na kutenda tofauti. Mtu hawezi kutazama nyuma ili aongozwe kulingana na hali ya zamani kukanusha utambulisho mpya ulio matokeo ya mkutano na Kristo. Katika mwendo wa kumfuata Yesu mtu anakuwa mtumishi wa ufalme wa Mungu. Katika mwendo huu masharti hayatoki kwa mtu bali yatoka kwa Yesu. Kutazama nyuma kunaweza kuwa hatari kwa safari kwa sababu katika safari hii muhimu sana sio tulichoacha nyuma bali tutakachopokea mbele kwa sababu ya uamuzi wa kumfuata Yesu. Bila kujikana na kujinyima mtu hawezi kumfuata Yesu na kupata uzima. 

Yesu halazimishi uhuru wa wanafunzi wake, lakini anaanzisha masharti ili waweze kumfuata kweli. “Kama wafuasi, wakristo tunaweza kukosa uvumilivu na kuwadharau watu wa makanisa, dini na imani nyingine. Kama Wayahudi na Wasamaria, Wakristo wa Afrika kutoka makabila mbalimbali wanaweza kuwa na chuki kubwa kati yao, kiasi cha kushiriki katika mapigano ya kikabila. Huu siyo mwelekeo wa Yesu.”  Kutokana na mfano wa Kristo, anayeitwa pia mtu asiye na ukatili, njia ya kipekee ya kuushinda ukatili ni kujibu kwa ishara za amani. Yesu anataka kwamba tabia zetu zishinde mwelekeo wa jamii kwenye kisasi, ukatili na ukabila. Ukabila unauharibu undugu, kukanusha utambulisho wetu wa wakristo. Yesu anatualika kufahamu kuwa uovu hauwezi kuondoa uovu, bali ni wema tu unaoweza kufanya hivi. Ekaristi hii takatifu itusaidie kupenda kama Yesu alivyo na, kupitia upendo huu, tuweze kuijenga jamii inayotarajiwa na Mungu.

Fr Ndega

Mapitio na marekebisho: Sarah